Polityka wydawnicza
Wydawnictwa Naukowego Uniwersytetu Szczecińskiego

Umowa wydawnicza

Autor monografii lub redaktor naukowy pracy zbiorowej składa do wydawnictwa wniosek, przekazując także wymagane dokumenty oraz manuskrypt lub zestaw tekstów przeznaczonych do wydania. Po wstępnej ocenie formalnej publikacja przyjmowana jest do dalszego procedowania. Każda publikacja naukowa podlega procedurze recenzyjnej, od której wyników zależy zakwalifikowanie pracy do wydania.

Po uzyskaniu pozytywnych recenzji strony zawierają umowę wydawniczą określającą prawa i obowiązki autora lub redaktora naukowego oraz wydawnictwa. Zawarcie umowy stanowi podstawę do przygotowania publikacji do druku i jej rozpowszechniania.

Publikacje zwarte wydawane w Wydawnictwie Naukowym Uniwersytetu Szczecińskiego objęte są rocznym embargiem licencyjnym, co oznacza, że przez pierwszy rok od daty ukazania są udostępniane w sprzedaży, a po upływie tego okresu wersja cyfrowa publikacji udostępniana jest w modelu Open Access na licencji CC-BY-SA (lub innej, jeżeli wymagają tego warunki finansowania projektu lub umowy grantowej).

Wersje cyfrowe publikacji zwartych wydawane w Wydawnictwie Naukowym Uniwersytetu Szczecińskiego udostępniane są w modelu Open Access od 2022 roku.

Autorów wcześniejszych publikacji WNUS zachęcamy do kontaktu z wydawnictwem w celu podpisania aneksu do umowy wydawniczej, który umożliwi udostępnienie ich publikacji w otwartym dostępie i zwiększenie ich widoczności w środowisku naukowym.

Tekst umowy autorskiej (monografia)

Tekst umowy autorskiej (praca zbiorowa)

Tekst umowy autorskiej (monografia poza planem)

Czasopisma WNUS wydawane są w otwartym dostępie (Open Access), co oznacza, że wszystkie treści są bezpłatnie dostępne dla użytkownika lub jego instytucji. Użytkownicy mogą czytać, pobierać, kopiować, rozpowszechniać, drukować, wyszukiwać lub łączyć z pełnymi tekstami artykułów lub wykorzystywać je do jakichkolwiek innych zgodnych z prawem celów bez uprzedniej zgody wydawcy lub autora. Jest to zgodne z definicją otwartego dostępu BOAI. Wydawnictwo oraz redakcje czasopism nie pobierają opłat za wydanie publikacji (APC).

Po zaakceptowaniu artykułu przez redakcje i pozytywnych recenzjach, Wydawnictwo podpisuje z autorem umowę o udzielenie nieodpłatnej licencji do utworu z zobowiązaniem do udzielenia sublicencji CC–BY–SA, co oznacza, że utwór może być wykorzystywany przez innych naukowców, pod warunkiem umieszczenia informacji o autorze publikacji oraz rozpowszechnienia na tej samej licencji, co oryginał.

Czasopisma WNUS posiadają cyfrowe identyfikatory dokumentów elektronicznych (DOI – Digital Object Identyfier) oraz uwzględniają unikalne identyfikatory naukowców (ORCID – Open Researcher and Contributor ID) będących autorami zamieszczanych w czasopiśmie artykułów naukowych dla celów metadanych przesyłanych m.in. do serwisu orcid.org, Biblioteki Nauki czy OpenAlex.

Tekst umowy autorskiej (czasopismo)

Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego wspiera oraz wdraża zasady Open Access, a w szczególności idee Otwartej Nauki w publikowaniu, gwarantującej otwarty model publikowania, dystrybucji treści, a także w pełni otwartą politykę wydawniczą.

Więcej informacji na temat licencji CC-BY-SA można przeczytać na stronie Creative Commons

Polityka Wydawnictwa Naukowego Uniwersytetu Szczecińskiego dotycząca wykorzystania narzędzi sztucznej inteligencji (AI) w publikacjach naukowych

Dokument, opracowany na podstawie stanowiska Stowarzyszenia Wydawców Szkół Wyższych, dotyczy stosowania generatywnej sztucznej inteligencji (GAI) w pracach naukowych. Określono w nim zasady odpowiedzialnego korzystania z narzędzi AI w procesie tworzenia i publikowania tekstów, grafik, ilustracji i wykresów, w celu zapewnienia rzetelności naukowej, przejrzystości oraz poszanowania praw autorskich.

1. Autorem tekstów naukowych może być wyłącznie człowiek. Narzędzia AI (w tym chatboty jak ChatGPT) nie mogą być uznane za autorów/współautorów ani cytowane jako autorzy, ponieważ nie spełniają zasadniczych kryteriów wynikających z definicji autorstwa, zwłaszcza nie mogą ponosić odpowiedzialności za rzetelność, integralność i oryginalność pracy. Narzędzia te nie mają zdolności do czynności prawnych i nie mogą zarządzać prawami autorskimi ani nie są w stanie stwierdzić istnienia lub braku konfliktu interesów. Narzędzia AI mogą wspierać autora w procesie redakcji, tłumaczenia, analizy danych lub przygotowania grafiki, pod warunkiem, że nie zastępują jego samodzielnego, twórczego wkładu naukowego.

2. Autorzy korzystający z narzędzi AI przy pisaniu tekstów, gromadzeniu i analizie danych, tworzeniu elementów graficznych pracy są zobowiązani do uczciwego i w pełni transparentnego ujawnienia, które narzędzie AI, w jaki dokładnie sposób i w jakim zakresie zostało użyte oraz jaki to miało wpływ na daną pracę.

3. AI może być wykorzystywana do wykonywania korekt językowych i poprawienia czytelności tekstu, jednak nie może zastępować kluczowych procesów twórczych, takich jak formułowanie wniosków naukowych, opracowywanie spostrzeżeń czy generowanie wyników badawczych.

4. Autorzy ponoszą pełną odpowiedzialność za treść przesłanego manuskryptu, również za wszystkie fragmenty, które powstały przy użyciu narzędzi AI, a tym samym ponoszą odpowiedzialność za wszelkie naruszenia etyki publikacyjnej. Należy pamiętać zwłaszcza o takich ograniczeniach cechujących narzędzia typu ChatGPT, jak:

• halucynowanie, czyli generowanie fałszywych informacji, które jednak brzmią wiarygodnie oraz poprawnie na poziomie językowym,

• plagiatowanie, cytowanie wprost lub zawłaszczenie pomysłu bez wskazania autorstwa,

• generowanie nieprawdziwych opisów bibliograficznych lub tworzenie całych bibliografii.

5. Każde użycie narzędzi AI powinno być ujawnione w treści publikacji (np. w przypisie, abstrakcie, sekcji „Metody” lub „Podziękowania” – docelowo wybierane przez redakcje czasopisma/radę naukową Wydawnictwa Naukowego Uniwersytetu Szczecińskiego), z podaniem:

• nazwy użytego narzędzia oraz jego wersji/modelu,

• zakresu jego zastosowania (np. redakcja językowa, generowanie szkicu ilustracji, analiza danych) wraz z użytymi komendami (promptami) bądź krótkim sposobem użycia (np. rodzaj zapytania/poleceń).

6. Dodatkowo każdy autor jest zobowiązany do przesłania wydawnictwu/redakcji danego czasopisma stosownego oświadczenia dotyczącego wykorzystania przy tworzeniu pracy narzędzi wspomaganych AI, w tym chatbotów, dużych modeli językowych (LLM) czy kreatorów obrazów wraz ze szczegółowym opisem celu, zakresu i sposobu ich użycia). Wzór oświadczenia stanowi załącznik do niniejszej polityki i jest publikowany na stronie Wydawnictwa.

7. Tworzenie obrazów i filmów przez generatywną AI spowodowało naruszenia praw autor-skich oraz zasad rzetelności naukowej. Przestrzegając obowiązujących praw autorskich i najlepszych praktyk etyki wydawniczej, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego nie zezwala na wykorzystanie tych materiałów w publikacjach, chyba że są przedmiotem badań w danej pracy. Takie przypadki powinny być każdorazowo uzasadnione w momencie zgłoszenia manuskryptu i będą podlegać indywidualnej ocenie przez redaktorów i recenzentów. Dopuszcza się wykorzystanie narzędzi AI do przygotowania pomocniczych ilustracji lub wizualizacji danych, pod warunkiem że:

• źródła danych są rzetelne i udokumentowane,

• grafiki nie naruszają praw autorskich ani licencji,

• materiały oznaczone są jako „wygenerowane z użyciem AI” (jeśli dotyczy)

• są zgodne z zasadami transparentności danych (FAIR Data Principles), jeśli mają charakter naukowy.

8. Wszelkie materiały nadesłane do Wydawnictwa bądź redakcji czasopism naukowych WNUS podlegają sprawdzeniu przez system antyplagiatowy wykrywający również wykorzystanie narzędzi AI.

9. Zasady dla recenzentów i redaktorów w zakresie korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji (AI):

• recenzenci i redaktorzy ponoszą pełną odpowiedzialność za rzetelność, dokładność i integralność procesu recenzji oraz redakcji, należy upewnić się, że żadna część pracy nie została przetworzona przez AI bez odpowiedniej zgody autora i bez ujawnienia tego,

• transparentność w zakresie wykorzystania AI, ochrona poufności oraz odpowiedzialność za treść prac to kluczowe zasady, które muszą być przestrzegane na każdym etapie procesu wydawniczego,

• poufność manuskryptów jest kwestią podstawową na każdym etapie procesu wydawniczego, wszystkie manuskrypty oraz korespondencja dotycząca publikacji traktowane są jako dokumenty poufne, przekazywanie ich do narzędzi AI bez zgody autora jest zabronione,

• recenzenci, redaktorzy oraz redakcje czasopism nie mogą korzystać z narzędzi AI do oceny nadesłanych prac ani do tworzenia treści recenzji, ocena pracy naukowej wymaga krytycznego myślenia i wnikliwej analizy, które wykraczają poza możliwości sztucznej inteligencji i mogą być realizowane wyłącznie przez człowieka.

Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego działa zgodnie z rekomendacjami Stowarzyszenia Wydawców Szkół Wyższych, którego jesteśmy członkiem: Stanowisko i rekomendacje Stowarzyszenia Wydawców Szkół Wyższych w kwestii stosowania narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji (GAI) w pisaniu prac naukowych.

Oświadczenie autora/redaktora naukowego monografii zbiorowej o sposobie wykorzystania AI

pobierz DOC Wzór oświadczenia wykorzystania narzędzi AI

Redaktor naukowy monografii zbiorowej, po uzyskaniu informacji i zgody autorów poszczególnych tekstów, składa w wydawnictwie oświadczenie dotyczące wykorzystania narzędzi AI w zgłoszonej publikacji.