Wielowymiarowa analiza wrażliwości gospodarczej krajów Unii Europejskiej

Opis

W monografii przedstawiono kompleksową ocenę i klasyfikację krajów Unii Europejskiej pod względem ich wrażliwości gospodarczej na szoki, ze szczegól­nym uwzględnieniem pandemii Covid-19. W badaniu zastosowano autorski Syntetyczny Miernik Wrażliwości (SMW) do przeprowadzenia wielowymia­rowej analizy wrażliwości ekonomicznej państw członkowskich UE w latach 2018–2023. Badanie dowodzi, że wrażliwość ekonomiczna jest zjawiskiem wielowymiarowym, kształtowanym przez czynniki gospodarcze, strukturalne, instytucjonalne, społeczne i zdrowotne. Przy zastosowaniu analizy skupień zidentyfikowano cztery grupy krajów UE o różnych profilach wrażliwości: klaster nordycki charakteryzujący się wyjątkowo niską wrażliwością, klaster kontynentalny o umiarkowanej wrażliwości, klaster południowoeuropejski o dużej niejednorodności oraz klaster środkowoeuropejski o bardzo wysokim zróżnicowaniu. Badanie ukazało wyraźny geograficzny wzorzec wrażliwości w UE, z niższą wrażliwością w krajach północnych i zachodnich oraz wyższą w regionach południowych i wschodnich. Zaobserwowano zjawisko „odroczo­nej wrażliwości”, pokazujące wzrost wrażliwości ekonomicznej w większości krajów UE po 2020 roku. Wyniki sugerują potrzebę zróżnicowanego podejścia do polityki gospodarczej, które uwzględnia specyficzne profile wrażliwości róż­nych grup krajów, zamiast wdrażania uniwersalnych rozwiązań.

Rozdział 1. Teoretyczne aspekty wrażliwości ekonomicznej
1.1. Koncepcja wrażliwości w ekonomii
1.2. Rozwój koncepcji wrażliwości w badaniach ekonomicznych
1.3. Uwarunkowania wrażliwości gospodarki
1.3.1. Uwarunkowania strukturalne
1.3.2. Uwarunkowania makroekonomiczne
1.3.3. Uwarunkowania instytucjonalne
1.3.4. Uwarunkowania globalne
1.3.5. Uwarunkowania społeczne
1.4. Szoki w systemie gospodarczym
1.4.1. Typologia i charakterystyka szoków ekonomicznych
1.4.2. Pandemia jako źródło szoków gospodarczych
1.5. Wybrane wskaźniki wrażliwości ekonomicznej

Rozdział 2. Metody wielowymiarowej analizy statystycznej w badaniach wrażliwości ekonomicznej
2.1. Podstawowe zagadnienia wielowymiarowej analizy statystycznej
2.2. Wybór i przygotowanie zmiennych diagnostycznych
2.3. Konstrukcja Syntetycznego Miernika Wrażliwości (SMW)
2.4. Konstrukcja subwskaźników Syntetycznego Miernika Wrażliwości
2.5. Metody grupowania krajów ze względu na wrażliwość ekonomiczną
2.6. Ograniczenia przyjętej metodologii i ich implikacje

Rozdział 3. Wyniki empirycznej oceny wrażliwości ekonomicznej krajów UE przy wykorzystaniu wskaźnika SMW
3.1. Ewolucja wrażliwości krajów UE przed pandemią, w trakcie i po pandemii Covid-19
3.2. Pogłębiona analiza wymiarów wrażliwości gospodarczej krajów UE
3.2.1. Zróżnicowanie krajów UE w wymiarze ZDROWIE
3.2.2. Zróżnicowanie krajów UE w wymiarze SPOŁECZEŃSTWO
3.2.3. Zróżnicowanie krajów UE w wymiarze GOSPODARKA
3.2.4. Zróżnicowanie krajów UE w wymiarze BIZNES I INNOWACJE
3.2.5. Struktura Syntetycznego Miernika Wrażliwości – analiza porównawcza
3.3. Grupowanie krajów UE ze względu na wrażliwość ekonomiczną
3.3.1. Grupowanie krajów metodą aglomeracji
3.3.2. Grupowanie krajów metodą k-średnich

Podsumowanie 

ANEKSY
ANEKS I. Zestaw potencjalnych zmiennych w analizie wrażliwości gospodarczej krajów UE
ANEKS II. Wykresy 1–27: wyniki obliczeń SMW dla poszczególnych krajów UE w latach 2018–2023 

Literatura
Spis rysunków
Spis tabel
Abstrakt
Abstract