Metodyka szacowania dyskonta z tytułu braku płynności i ograniczonej zbywalności w wycenie przedsiębiorstw

Opis

Wycena przedsiębiorstw jest procesem ustalania wartości przedsiębiorstwa i odgrywa ważną rolę przy podejmowaniu wielu decyzji w sektorach: prywatnym, rządowym i samorządowym, a także w wypadku postępowań prokuratorskich i rozstrzygania sporów sądowych. W ramach tego procesu szczególnie kontrowersyjne jest stosowanie korekt wartości bazowej, do których zalicza się premię z tytułu kontroli oraz dwa rodzaje dyskonta, czyli z tytułu braku płynności i ograniczonej zbywalności. Do tej pory w polskiej literaturze z obszaru finansów i wyceny przedsiębiorstwa, dyskonta te utożsamiano z przedsiębiorstwami niepublicznymi, tymczasem, jak zaprezentowano w niniejszej monografii, ich rozróżnienie jest powszechne w literaturze zagranicznej i anglosaskiej praktyce wyceny. Monografia ma charakter przede wszystkim metodyczny, ale zawiera istotne wskazówki zarówno dla teoretyków, jak i praktyków wyceny przedsiębiorstw. Zaproponowane w pracy spojrzenie na wycenę spółek prywatnych wykracza poza dotychczasowy dorobek z obszaru wyceny przedsiębiorstw, nie rozwiązuje jednak wszystkich wątpliwości związanych z tą tematyką.

Wstęp

1. Płynność i zbywalność w wycenie przedsiębiorstw – rozważania teoretyczne

1.1. Wartość jako nadrzędne zagadnienie teorii ekonomii

1.2. Istota i determinanty wartości przedsiębiorstwa

1.3. Zagadnienie płynności i zbywalności w naukach ekonomicznych

1.3.1. Zbywalność aktywów

1.3.2. Płynność rynku

1.4. Problem agencji w kontekście wyceny i zbywalności przedsiębiorstw

1.4.1. Zlecenie wyceny przedsiębiorstwa jako forma kontraktu agencyjnego

1.4.2. Czynniki wpływające na ocenę zbywalności przedsiębiorstwa

2. Teoretyczne uzasadnienie dyskonta z tytułu braku płynności i ograniczonej zbywalności w wycenie przedsiębiorstw

2.1. Poziomy wartości w wycenie przedsiębiorstw

2.2. Zarys rozwoju korekt z tytułu braku płynności i ograniczonej zbywalności

2.3. Definicje dyskonta z tytułu braku płynności i ograniczonej zbywalności

2.4. Ograniczenia prawne zbywalności akcji i udziałów w Polsce

2.4.1. Ograniczenia ustawowe (kodeksowe)

2.4.2. Ograniczenia statutowe i umowne

2.4.3. Opcje ograniczające zbywalność praw udziałowych

2.4.4. Wynagrodzenia opcyjne

3. Metodyka ustalania dyskonta z tytułu ograniczonej zbywalności

3.1. Podejście wykorzystujące akcje zastrzeżone

3.1.1. Doświadczenia rynku amerykańskiego

3.1.2. Doświadczenia rynku chińskiego

3.1.3. Doświadczenia rynku kanadyjskiego

3.2. Podejście wykorzystujące pierwszą ofertę publiczną

3.3. Podejścia mieszane oraz niestandardowe

3.3.1. Metody opcyjne

3.3.2. Model QMDM

4. Metodyka ustalania dyskonta z tytułu braku płynności

4.1. Wycena niepłynnych kontrolnych pakietów akcji i udziałów

4.2. Podejście wykorzystujące mnożniki transakcyjne

4.2.1. Przegląd wyników badań

4.2.2. Ograniczenia interpretacyjne badań wykorzystujących podejście mnożnikowe

4.3. Podejścia wykorzystujące koszt kapitału spółek prywatnych

5. Dyskonto w wycenie spółek prywatnych w warunkach polskich

5.1. Badanie ankietowe wśród specjalistów ds. wyceny przedsiębiorstw

5.1.1. Procedura doboru respondentów

5.1.2. Wyniki badania

5.2. Dyskonto z tytułu braku płynności z perspektywy polskiej literatury

5.3. Szacunek własny dyskonta z tytułu braku płynności

5.4. Płynność a zbywalność: próba konceptualizacji z perspektywy wyceny przedsiębiorstw

Wnioski i postulaty do dalszych badań

Literatura

Spis tabel i rysunków

Załącznik. Przegląd koncepcji i teorii z perspektywy znaczenia i relacji

między interesariuszami przedsiębiorstwa

Abstract