Medytacyjne praktyki formalne treningów uważności ( Mindfulness ) i ich buddyjski kontekst

Opis

W ostatnich latach obserwujemy ogromny wzrost zainteresowania różnych grup społecznych treningami uważności (mindfulness). Elementy treningów uważności są aplikowane do różnych obszarów kultury i biznesu. Mamy mindfulness w biznesie, mindfulness w edukacji, mindfulness dla dzieci, mindfulness dla zabieganych, mindfulness jedzenia itp., itd. Popularność tego ruchu sprzyja, niestety, komercjalizacji i spłycaniu treningów uważności. Bardzo często przedstawia się w popkulturze mindfulness jako szybkie i łatwe remedium na różnego rodzaju problemy ze zdrowiem fizycznym i psychicznym. Wystarczy pięć minut krótkiej praktyki medytacyjnej, by świat stał się nagle lepszy. Zjawisko to, znane jako McMindfulness , w jaskrawy sposób stoi w opozycji do źródeł treningów uważności. Wywodzą się one bowiem ze środowiska buddyjskiego, w którym medytacja wiązała się z bardzo surową ścieżką rozwoju, wymagającą dużej wewnętrznej siły i zaangażowania, a sama medytacja zajmowała i zajmuje bardzo często centralną pozycję i poświęca się na nią nie minuty, a godziny, a podczas odosobnień znaczna część dnia wypełniona jest siedzeniem w ciszy.

Celem niniejszej monografii jest wyodrębnienie podstawowych formalnych praktyk medytacyjnych. W celu zrealizowania zamierzonego celu badawczego w monografii zastosowane zostaną następujące metody. Po pierwsze, metoda analityczna, której celem jest wyodrębnienie, opisanie oraz klasyfikacja poszczególnych praktyk formalnych treningów uważności. Następnie podejście analityczne zastosowane będzie do poszczególnych tradycji buddyjskich (therawada, zen, wadżrajana), służąc wyodrębnieniu kluczowych idei teoretycznych oraz centralnych praktyk medytacyjnych danego systemu religijnego. Po drugie, w monografii wykorzystana zostanie również metoda porównawcza, za pomocą której zestawimy wyodrębnione praktyki formalne treningów mindfulness z ich odpowiednikami z trzech buddyjskich nurtów. Podejście to pozwoli na uchwycenie znaczenia kontekstu kulturowego, w jakim funkcjonują praktyki formalne i medytacje buddyjskie. Drugim ważnym aspektem tego podejścia jest umożliwienie obserwacji tego, jakie zmiany pociąga za sobą wykorzystanie buddyjskich medytacji w nowym, świeckim, naukowym kontekście treningów mindfulness.

                                                                                                                                                                                                      Ze wstępu

ROZDZIAŁ1. TRENINGI UWAŻNOŚCI I ICH PRAKTYKI FORMALNE – PRZEGLĄD WYBRANYCH PROGRAMÓW
1.1. Redukcja stresu oparta na uważności (ang. Mindfulness-Based Stress Reduction)
1.2. Terapia poznawcza oparta na uważności (ang. Mindfulness-Based Cognitive Therapy)
1.3. Kurs życia opartego na uważności (ang. Mindfulness-Based Living Course)
1.4. Uważne współczucie wg P. Gilberta i Chodena
1.5. Typologia i efektywność treningów uważności
1.5.1. Typologia praktyk formalnych
1.5.2. Efektywność praktyk formalnych

ROZDZIAŁ2. PRAKTYKI FORMALNE TRENINGU UWAŻNOŚCI W KONTEKŚCIE BUDDYZMU THERAWADY
2.1. Zarys historii buddyzmu therawady
2.2. Podstawowe doktryny i praktyki medytacyjne buddyzmu therawady
2.3. Medytacyjne praktyki formalne w kontekście odosobnień therawady
2.3.1. Medytacja siedząca z oparciem uwagi i medytacja chodzona w ramach 30-dniowego odosobnienia J. Goldsteina
2.3.2. Uważność oddechu i skanowanie ciała w ramach 10-dniowego kursu wg metody S.N. Goenki

ROZDZIAŁ3. PRAKTYKI FORMALNE TRENINGU UWAŻNOŚCI W KONTEKŚCIE BUDDYZMU ZEN
3.1. Zarys tradycyjnej historii buddyzmu zen
3.2. Podstawowe doktryny i praktyki medytacyjne buddyzmu zen
3.3. Uważność oddechu, otwarte monitorowanie i uważne chodzenie w kontekście sesshin zen

ROZDZIAŁ4. PRAKTYKI FORMALNE TRENINGU UWAŻNOŚCI W KONTEKŚCIE BUDDYZMU TYBETAŃSKIEGO
4.1. Zarys historii buddyzmu tybetańskiego
4.2. Podstawowe doktryny i praktyki medytacyjne buddyzmu tybetańskiego
4.3. Tworzenie bezpiecznego miejsca, współczujące wyobrażenie, współczucie dla Ja oraz tong-len i ich związek z buddyzmem tybetańskim

ROZDZIAŁ5. TRENINGI UWAŻNOŚCI W OCZACH BUDDYSTÓW 

ZAKOŃCZENIE
BIBLIOGRAFIA IBLIOGRAFIA
STRESZCZENIE TRESZCZENIE
ABSTRACT BSTRACT