Operacje terenowe Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (1991–2024). Region poradziecki

Opis

Niniejsza monografia jest skierowana przede wszystkim do badaczy w dziedzinie studiów nad bezpieczeństwem, w szczególności do osób zajmujących się bezpieczeństwem międzynarodowym z perspektywy organizacji międzynarodowych oraz stosunków międzynarodowych. Może być również przydatna dla studentów studiów licencjackich i magisterskich, zwłaszcza w kontekście analiz dotyczących wojny i pokoju.

W tym miejscu dokonam streszczenia rozdziałów pracy.

W rozdziale pierwszym analizuję rolę OBWE w stosunkach międzynarodowych, łącząc perspektywy teoretyczne w celu lepszego zrozumienia jej funkcjonowania we współczesnym świecie oraz stojących przed nią wyzwań. Zastosowałam w nim wybrany paradygmat badawczy, uwzględniając również inne perspektywy teoretyczne. Omówiłam teorię soft power Josepha Nye’a, ze szczególnym naciskiem na jej zastosowanie w działaniach OBWE, takich jak mediacja, negocjacje i budowanie zaufania. Kolejna część rozdziału poświęcona jest rozwojowi funkcji mediacyjnej OBWE i jej podstawom prawnym, bazując na dokumentach organizacji. Szczególną uwagę zwróciłam na pokojowe metody regulacji konfliktów obejmujące mediację, dialog polityczny i środki budowy zaufania. W rozdziale opisuję także środki stabilizacyjne stosowane przez OBWE oraz ich zastosowanie na różnych etapach cyklu konfliktu. Ponadto analizuję mechanizmy regulacyjne OBWE, w tym mechanizmy awaryjne. Przedstawiłam sposoby ich wykorzystania do zapobiegania konfliktom, regulowania sporów i odbudowy pokonfliktowej.

Rozdziały od drugiego do szóstego rozpoczynają się od sekcji „Metodologia”, a następnie prezentują charakterystykę konfliktu, operacje terenowe mające na celu regulację konfliktu zbrojnego (w tym mandat i działania misji), czynniki zewnętrzne wpływające na proces regulacji konfliktu, ocenę zdolności operacyjnych OBWE. W niektórych rozdziałach zawarłam dodatkowe sekcje dostosowane do specyfiki omawianego przypadku, jednak ogólna struktura pozostaje spójna. Po części głównej każdego rozdziału znajdują się wnioski.

                                                                                                                                                                                               Z wprowadzenia

Wprowadzenie
Metodologia i siatka pojęć

Rozdział I
Perspektywy teoretyczne i mechanizmy operacyjne OBWE
Kształtowanie funkcji mediacyjnej OBWE i jej podstawa prawna
Pokojowe metody OBWE w procesie regulacji konfliktów zbrojnych
Środki stabilizacyjne OBWE oraz ich zastosowanie
Mechanizmy OBWE w procesie regulacji konfliktów zbrojnych
Mechanizmy awaryjne

Rozdział II
Zdolności operacyjne OBWE – przypadek zaangażowania w konflikty zbrojne w Gruzji
Metodologia
Charakterystyka konfliktów o Osetię Południową i Abchazję (Gruzja)
Kwestia Osetii Południowej
Kwestia Abchazji
Operacja terenowa ukierunkowana na regulację konfliktów w Gruzji
Mandat misji OBWE w Gruzji
Działania misji w obliczu konfliktu zbrojnego o Osetię Południową
Działania misji w obliczu konfliktu zbrojnego o Abchazję
Społeczny wymiar konfliktu
Przypadek wojny pięciodniowej z 2008 roku
Kontekst polityczny i wybuch wojny pięciodniowej
Mandat misji OBWE w Gruzji oraz jej działania
Czynniki zewnętrzne w procesie regulowania konfliktów zbrojnych
Ocena zastosowanych przez OBWE zdolności operacyjnych
Strategiczne podejście Gruzji do utraconych terytoriów oraz polityka krajowa
Synteza wyników

Rozdział III
Zdolności operacyjne OBWE – przypadek zaangażowania w konflikt zbrojny o Naddniestrze
Metodologia
Charakterystyka konfliktu
Naddniestrze (Mołdawia)
Gaugazja (Mołdawia)
Wieloetniczność i trudności państwa mołdawskiego
Operacja terenowa ukierunkowana na regulację konfliktu zbrojnego o Naddniestrze
Mandat misji OBWE w Mołdawii
Działalność misji i charakter jej zaangażowania
Czynniki zewnętrzne w procesie regulacji konfliktu zbrojnego
Ocena zastosowanych przez OBWE zdolności operacyjnych
Synteza wyników

Rozdział IV
Zdolności operacyjne OBWE – przypadek zaangażowania w konflikt zbrojny o Górski Karabach
Metodologia
Charakterystyka konfliktu
Dalsze napięcia między stronami konfliktu
Drugi konflikt zbrojny o Górski Karabach
Kryzys humanitarny w regionie Górskiego Karabachu
Ofensywa Azerbejdżanu na Górski Karabach w 2023 roku
Operacja terenowa ukierunkowana na regulację konfliktu zbrojnego o Górski Karabach
Mandat powołanych narzędzi regulacyjnych
Działalność operacji OBWE i charakter jej zaangażowania
Czynniki zewnętrzne w procesie regulacji konfliktu
Ocena zastosowanych przez OBWE zdolności operacyjnych
Synteza wyników

Rozdział V
Zdolności operacyjne OBWE – przypadek zaangażowania w konflikty rosyjsko-czeczeńskie
Metodologia
Charakterystyka konfliktów rosyjsko-czeczeńskich
Operacja terenowa ukierunkowana na regulację konfliktów rosyjsko-czeczeńskich
Mandat Grupy Pomocy OBWE dla Czeczenii
Działalność operacji terenowej i charakter jej zaangażowania
Czynniki zewnętrzne w procesie regulacji konfliktów zbrojnych
Ocena zastosowanych przez OBWE zdolności operacyjnych
Synteza wyników

Rozdział VI
Zdolności operacyjne OBWE – przypadek konfliktów zbrojnych w Ukrainie
Metodologia
Kryzys lat dziewięćdziesiątych XX wieku i zaangażowanie OBWE
Konflikt zbrojny we wschodniej Ukrainie
Operacja terenowa ukierunkowana na regulację konfliktu zbrojnego w Donbasie
Mandat Specjalnej Misji Monitorującej OBWE w Ukrainie
Działalność misji i charakter jej zaangażowania
Rosyjska agresja na terytorium Ukrainy (2022–2024)
Zastosowanie mechanizmu moskiewskiego
Czynniki zewnętrzne w procesie regulacji konfliktu zbrojnego
Ocena zastosowanych przez OBWE zdolności operacyjnych
Porównanie przypadku Ukrainy z precedensem Kosowa
Synteza wyników

Podsumowanie 

Bibliografia
Abstrakt
Abstract