Komunikacja prawna i prawnicza. Podstawy prawniczej kompetencji komunikacyjnej

Opis

Sfera komunikacji prawnej i prawniczej jest w procesie zmian, jak wiele innych sfer naszego życia. Niemniej świat, w którym funkcjonujemy, nie jest światem całkiem nowym. Jest światem starym-nowym, staro-nowym. Kształtując nasze wyobrażenie o nim oraz kompetencje pozwalające nam skutecznie w nim funkcjonować, musimy mieć tę dwoistą naturę na względzie. Miałam to także na względzie, planując treść tej książki. Zwracam w niej bowiem uwagę na nowe zjawiska komunikacyjne, które pojawiają się w komunikacji prawnej i prawniczej wraz z rozwojem technologii. Jednak kluczowe zagadnienia, które omawiam, nowe nie są. W komunikacji prawnej i prawni­czej wciąż więcej jest starego niż nowego. A to, co nowe, niekoniecznie eliminuje to, co stare (rozprawa zdalna nie wyeliminowała, jak dotąd, tradycyjnej rozprawy prowadzonej na sali rozpraw, a większość tzw. smart kontraktów nie jest umowami w sensie praw­nym). 

                                                                                                                                                                                                Z wprowadzenia

Przedmowa 

Wprowadzenie

Stary-nowy świat | Od języka prawnego i prawniczego do komunikacji praw­nej i prawniczej | Cyrano, jego nos i porozumienie komunikacyjne | „Ist­nieje tylko to, co widzisz” | Twarde kompetencje | Co jest w rozdziale pierwszym? | Dlaczego rozdział drugi jest najdłuższy? | Co jest w roz­dziale trzecim i jak to się ma do treści poprzednich rozdziałów | Dla kogo jest ta książka? 

Rozdział I. Komunikacja
1.1. Wprowadzenie. Świat bez komunikacji
1.2. Co mam na myśli, mówiąc o „komunikacji”?
1.3. Nadawca i odbiorca
1.4. Symboliczność procesu komunikacji
1.5. Komunikacja jako proces zachodzący w rzeczywistości społeczno-kulturowej
1.6. Komunikacja jako proces pełniący różnorakie funkcje
1.7. Sytuacja komunikacyjna
1.7.1. Kontekst sytuacyjny 

Dodatek 1. Problem (nie)obecności nadawcy (autora) tekstu pisanego
1.7.2. Kontekst funkcjonalny
1.7.3. Kontekst normatywny
1.7.4. Kontekst interakcyjny
1.7.5. Kontekst językowy
1.8. Bariery komunikacyjne 

Dodatek 2. Prawo Agaty vs. rzeczywistość
1.9. Efekty komunikacyjne
1.10. Kompetencja komunikacyjna 

Dodatek 3. Implikatury konwersacyjne, presupozycje i merytoryczne założenia pytań 

Rozdział II. Komunikacja prawna
2.1. Wprowadzenie. Czy Chat GPT byłby dobrym prawnikiem?
2.2. Komunikacja prawna a wykładnia (interpretacja) prawa
2.3. Różne podejścia do wykładni prawa – między wolnością a koniecznością wyboru postawy interpretacyjnej 

Dodatek 4. Projekt polskiej zintegrowanej koncepcji wykładni prawa
2.4. Sztuka rozumienia tekstów prawnych według derywacyjnej koncepcji wykładni prawa
2.4.1. Kazus nożyczek – u podstaw derywacyjnej koncepcji wykładni prawa
2.4.2. Omnia sunt interpretanda – podstawowe założenia derywacyjnej koncepcji wykładni prawa

Omnia sunt interpretanda jako zasada postępowania interpretacyjnego i jako postawa interpretatora | Założenie o normatywności teks­tów prawnych | Moment interpretacji a moment interpretacyj­ny  | Interpretatio cessat post applicationem trium typorum direc­tionae jako zasada postępowania interpretacyjnego | Złożoność relacji TEKST – INTERPRETATOR – KONTEKST | Obo­wiązek uzasadnienia decyzji interpretacyjnej

2.4.3. „W koło Macieju” – wykładnia prawa jako proces i fazy tego procesu
2.4.3.1. Czynności porządkującej fazy wykładni
2.4.3.2. Czynności rekonstrukcyjnej fazy wykładni
2.4.3.3. Czynności percepcyjnej fazy wykładni
Dyrektywy językowe wykładni prawa 

Dodatek 5. „Ułaskawienie”, „wina”, „czyn” i niektóre inne określenia o spornym znaczeniu.
Dyrektywy pozajęzykowe wykładni prawa 

Dodatek 6. Nazwy niedookreślone, nieostre i niektóre inne „problematyczne” określenia w procesie wykładni prawa
2.5. Na pograniczu komunikacji prawnej i prawniczej – uzasadnienie decyzji interpretacyjnej oraz wnioskowania prawnicze
2.6. Czy nie mogłoby być prościej?
Tekst prawny jako typ tekstu i jego cechy swoiste | Egzemplarz tekstu prawnego i jego cechy swoiste | Indywidualne cechy odbiorcy tekstu prawnego 

Rozdział III. Komunikacja prawnicza
3.1. Wprowadzenie. Designerzy, inżynierowie, analitycy i hybrydy – prawnicy jutra w starym-nowym świecie
3.2. Rozmowa z klientem oraz rozprawa sądowa – charakterystyka sytuacji komunikacyjnych
3.3. Świadome budowanie (pozytywnej) interakcji jako zadanie kompetentnego prawnika
3.3.1. Uznanie
3.3.2. Przynależność
3.3.3. Autonomia
3.3.4. Pozycja
3.3.5. Rola
3.4. Prawnik pogranicza – komunikacja z nieprawnikami
3.4.1. Działania zmniejszające poczucie niepewności
3.4.2. Działania ułatwiające udział w określonych sytuacjach komunikacyjnych
3.4.3. Informowanie nieprawników o treści prawa (na przykładzie pouczeń udzielanych przez sąd) 

Dodatek 7. „Legal Design is coming”? O ideach plain (legal) language oraz legal design

Bibliografia
Wykaz materiałów uzupełniających
Abstrakt
Abstract