Efekty sygnalizacji – determinanty reakcji akcjonariuszy na zdarzenia korporacyjne w spółkach publ.

Opis

Rok wydania 2022

 

Przedmiotem zainteresowania w niniejszej publikacji są decyzje – zdarzenia korporacyjne – dotyczące spółek akcyjnych, których akcje są przedmiotem obrotu giełdowego. W pracy, wobec spółek akcyjnych notowanych na giełdzie, będą stosowane zamiennie i domyślnie określenia takie jak np.: spółka, spółka akcyjna, spółka publiczna, spółka giełdowa, przedsiębiorstwo, firma, korporacja.

We współczesnych przedsiębiorstwach istnieje rozdzielenie prawa własności od funkcji zarządzania, które skutkuje konfliktami agencyjnymi. Konsekwencją scedowania przez właścicieli spółek publicznych funkcji zarządzania na menedżerów jest występowanie asymetrii informacji w relacjach między kadrą zarządzającą i akcjonariuszami, akcjonariuszami mniejszościowymi i większościowymi, inwestorami instytucjonalnymi i indywidualnymi oraz między spółką i pozostałymi interesariuszami. Istniejące zjawisko asymetrii informacji sprzyja występowaniu nadużyć o charakterze finansowym lub rynkowym praktykowanym przez strony mające szerszy dostęp do poufnych danych o firmie.

Niniejsze opracowanie jest próbą kompleksowego spojrzenia na tematykę efektów sygnalizacji i reakcji akcjonariuszy na wybrane zdarzenia korporacyjne w spółkach publicznych. Przeprowadzony przegląd, analiza i synteza koncepcji teoretycznych i wyników badań powinny wnieść istotny wkład do literatury dotyczącej analiz empirycznych efektu bogactwa akcjonariuszy, teorii sygnalizacji oraz zjawiska asymetrii informacji. Prowadzone w pracy rozważania teoretyczne oraz dyskusja wyników empirycznych studiów powinny przyczynić się do systematyzacji i poszerzenia wiedzy na temat reakcji akcjonariuszy na wybrane zdarzenia korporacyjne. Ważnym rezultatem pracy jest także wskazanie luk badawczych w wymiarze międzynarodowym i krajowym. Sama problematyka ma charakter wielowymiarowy, dotyczy to zarówno strony teoretycznej, jak i empirycznej i w związku z tym, że w literaturze polskiej jest nadal stosunkowo nowa, powinna być przedmiotem dalszych eksploracji. Może być ona tematem wielu naukowych dyskusji i rozważań nie tylko o charakterze teoretycznym, ale także i aplikacyjnym. Wiedza o tym, jak zdarzenia korporacyjne mogą w konkretnych warunkach wpływać na reakcję akcjonariuszy i ceny rynkowe akcji może być pomocna przy podejmowaniu decyzji o alokacji kapitału przez inwestorów na rynku kapitałowym, czy też przy podejmowaniu decyzji finansowych i kadrowych przez organy statutowe spółki. Ponadto może ona również stanowić podstawy do implementacji nowych rozwiązań legislacyjnych przez instytucje sprawujące nadzór finansowy na rynku kapitałowym.

Ze wstępu

Część I

Uwarunkowania, wybrane koncepcje teoretyczne, metodyka pomiaru rynkowych efektów sygnalizacji

Wprowadzenie

Rozdział 1. Cele i uwarunkowania funkcjonowania współczesnych spółek publicznych

1.1. Cele i konflikty agencyjne współczesnych spółek publicznych

1.1.1. Agencyjne konflikty grup interesów

1.1.2. Cele przedsiębiorstwa z perspektywy docelowej grupy interesariuszy

1.1.3. Prowartościowy paradygmat zarządzania przedsiębiorstwem – ewolucja zarządzania przez wartość

1.2. Systemy ładu korporacyjnego

1.2.1. Uwarunkowania mechanizmów ładu korporacyjnego w spółkach publicznych

1.2.2. Systemy ładu korporacyjnego i mechanizmy nadzoru właścicielskiego w teorii i praktyce

1.2.2.1. Nadzór właścicielski w teorii

1.2.2.2. Systemy ładu korporacyjnego i mechanizmy nadzoru właścicielskiego w praktyce

1.3. Przyczyny i obszary procesów konwergencji modeli ładu korporacyjnego

1.3.1. Niezależność członków rad nadzorczych (dyrektorów niezarządzających)

1.3.2. Komitety ds. audytu i wynagrodzeń

1.3.3. Rozdzielenie funkcji dyrektora generalnego (CEO) i przewodniczącego rady dyrektorów

1.3.4. Opcjonalne modele organów statutowych

1.3.5. Przejrzystość informacyjna spółek

Rozdział 2. Następstwa regulacyjne i rynkowe zjawiska asymetrii informacji

2.1. Nadużycia rynkowe i działania podejmowane w celu minimalizowania zjawiska asymetrii informacji

2.1.1. Okresy zamknięte i wymogi informacyjne o transakcjach insiderów

2.1.2. Dowody empiryczne istnienia zjawiska insider trading

2.1.3. Obowiązki informacyjne polskich spółek publicznych

2.2. Efekt sygnalizacji na efektywnym informacyjnie rynku kapitałowym

2.2.1. Efektywność informacyjna rynku

2.2.2. Efekty sygnalizacji – koncepcje teoretyczne i badania empiryczne

2.2.3. Behawioralne aspekty reakcji akcjonariuszy na zdarzenia korporacyjne

2.3. Metody identyfikacji rynkowych konsekwencji zdarzeń korporacyjnych – analiza zdarzeń

2.3.1. Nadzwyczajne stopy zwrotu jako mierniki rynkowej kreacji wartości

2.3.2. Nadzwyczajne wolumeny jako mierniki reakcji akcjonariuszy

2.3.3. Metody identyfikacji czynników kształtujących reakcję akcjonariuszy

Część II

Decyzje kadrowe. Zmiany na kluczowych stanowiskach w spółce a jej wartość rynkowa

Wprowadzenie

Rozdział 3. Uwarunkowania, wewnętrzny ład korporacyjny a decyzje o zmianie na kluczowych stanowiskach w spółkach publicznych

3.1. Pozycja dyrektora wykonawczego (prezesa) w świetle modeli ładu korporacyjnego

3.1.1. Model anglosaski

3.1.2. Modele kontynentalne

3.1.3. Model japoński

3.1.4. Zjawisko konwergencji

3.2. Wewnętrzny ład korporacyjny w spółkach publicznych na polskim rynku kapitałowym

3.2.1. Rola i kompetencje zarządu

3.2.2. Rola i kompetencje rady nadzorczej

3.2.3. Rola i kompetencje walnego zgromadzenia akcjonariuszy

3.3. Charakterystyki liczbowe decyzji o zmianie na kluczowych stanowiskach w spółkach publicznych

3.3.1. Zmiany na stanowisku dyrektora generalnego w spółkach na amerykańskim rynku kapitałowym

3.3.2. Zmiany na stanowisku prezesa w spółkach publicznych na polskim rynku kapitałowym

Rozdział 4. Decyzje o zmianie na kluczowych stanowiskach w spółce – koncepcje teoretyczne

4.1. Decyzje o zmianie na kluczowych stanowiskach w teorii finansów

4.2. Decyzje o zmianie na kluczowych stanowiskach w teorii zarządzania

4.3. Decyzje o zmianie na kluczowych stanowiskach w świetle koncepcji teoretycznych ładu korporacyjnego

Rozdział 5. Przegląd wyników badań empirycznych reakcji akcjonariuszy na decyzje o zmianie na kluczowych stanowiskach w spółkach publicznych

5.1. Studium przypadku spółki Apple Inc.

5.2. Reakcja akcjonariuszy na zmianę na kluczowych stanowiskach w spółkach publicznych w kontekście zaistniałych okoliczności

5.3. Czynniki kształtujące reakcję akcjonariuszy na zmianę na stanowisku dyrektora generalnego

5.3.1. Cechy dyrektora generalnego

5.3.1.1. Pochodzenie sukcesora (wewnętrzny/zewnętrzny)

5.3.1.2. Doświadczenie sukcesora w sprawowaniu zarządu w spółce

5.3.1.3. Pochodzenie funkcjonalne sukcesora

5.3.1.4. Poziom wykształcenia sukcesora

5.3.1.5. Wiek sukcesora

5.3.1.6. Płeć sukcesora

5.3.1.7. Doświadczenie międzynarodowe sukcesora

5.3.2. Charakterystyka spółki

5.3.2.1. Kondycja finansowa spółki

5.3.2.2. Wielkość spółki

5.3.2.3. Struktura akcjonariatu – udział państwa i powiązania polityczne

5.3.3. Inne potencjalne czynniki reakcji akcjonariuszy

5.4. Reakcja akcjonariuszy na zmianę na stanowisku prezesa w polskich spółkach kapitałowych

5.5. Czynniki reakcji akcjonariuszy na zmianę na stanowisku prezesa w polskich spółkach kapitałowych

5.5.1. Cechy nowego prezesa

5.5.2. Kondycja finansowa spółki

5.5.3. Charakter zdarzenia (planowane/nieplanowane)

5.5.4. Struktura akcjonariatu – udział państwa

Podsumowanie

Część III

Decyzje dywidendowe a wartość rynkowa spółki

Wprowadzenie

Rozdział 6. Formy, uwarunkowania i procedury redystrybucji zysków w spółkach  publicznych

6.1. Formy redystrybucji zysku

6.1.1. Redystrybucja zysku w formie dywidendy

6.1.2. Wykup akcji i inne alternatywne formy redystrybucji zysku

6.2. Uwarunkowania polityki dywidendy

6.2.1. Systemy ładu korporacyjnego a decyzje o wypłacie dywidendy

6.2.2. Kondycja finansowa spółek, koniunktura rynku a skłonność spółek do wypłacania dywidend

6.2.3. System podatkowy a decyzje o wypłacie dywidendy

6.3. Procedura wypłaty dywidendy w spółkach publicznych notowanych na GPW

Rozdział 7. Polityka dywidend w praktyce

7.1. Modele wypłat dywidend

7.2. Zjawisko wygładzania dywidend

7.3. Charakterystyki liczbowe redystrybucji zysków w spółkach publicznych

7.3.1. Podział zysku w spółkach publicznych na amerykańskim rynku kapitałowym

7.3.2. Wypłaty dywidend w spółkach publicznych na polskim rynku kapitałowym

Rozdział 8. Polityka dywidendy – koncepcje teoretyczne

8.1. Koncepcje teoretyczne oparte na preferencjach inwestorów

8.1.1. Teoria nieistotności dywidend

8.1.2. Teoria preferencji dywidendy

8.1.3. Teoria efektów podatkowych

8.1.4. Efekt klienteli

8.1.5. Cateringowa teoria polityki dywidend

8.2. Koncepcje nawiązujące do efektu sygnalizacji

8.2.1. Hipoteza zawartości informacyjnej dywidendy

8.2.2. Teoria dywidend oparta na cyklu życia przedsiębiorstwa

8.2.3. Teoria hierarchii źródeł finansowania

8.3. Inne koncepcje dotyczące polityki dywidend

Rozdział 9. Przegląd wyników badań reakcji akcjonariuszy na zmiany w wypłatach dywidend w spółkach publicznych

9.1. Studium przypadku spółki Apple Inc.

9.2. Reakcja akcjonariuszy na decyzje dywidendowe w spółkach publicznych ze względu na charakter zmiany wypłat

9.2.1. Inicjacja lub wznowienie a zaniechanie wypłaty dywidendy

9.2.2. Obniżenie a podwyższenie wartości dywidendy

9.2.3. Decyzje dywidendowe o tym samym kierunku zmian wypłaty dywidendy

9.2.4. Poogłoszeniowy dryf cen

9.2.5. Efekt klienteli

9.3. Czynniki kształtujące reakcję akcjonariuszy na decyzje dywidendowe

9.3.1. Koniunktura na rynku

9.3.2. Charakterystyka spółki

9.3.2.1. Możliwości inwestycyjne, perspektywy rozwoju

9.3.2.2. Wielkość spółki

9.3.2.3. Kondycja finansowa spółki

9.3.2.4. Struktura akcjonariatu

9.3.3. Stopa dywidendy

9.3.4. Inne determinanty reakcji rynkowej

9.4. Reakcja akcjonariuszy na decyzje dywidendowe na polskim rynku kapitałowym

9.4.1. Wypłata dywidendy

9.4.2. Inicjacja lub wznowienie wypłaty dywidendy

9.4.3. Wzrost, spadek dywidendy lub brak zmiany dywidendy

9.5. Czynniki reakcji akcjonariuszy na decyzje dywidendowe na polskim rynku kapitałowym

9.5.1. Koniunktura na rynku

9.5.2. Charakterystyka spółki

9.5.2.1. Wielkość spółki

9.5.2.2. Kondycja finansowa i perspektywy rozwoju spółek

9.5.3. Mierniki poziomu wypłat dywidend

9.5.4. Inne czynniki wpływające na reakcję rynkową

Podsumowanie

Część IV

Zdarzenia w zakresie kontroli kapitałowej. Transakcje pakietowe a wartość rynkowa spółki

Wprowadzenie

Rozdział 10. Uwarunkowania decyzji o częściowym przejęciu kontroli w spółkach publicznych

10.1. Drogi transferu kontroli w spółkach publicznych

10.2. Uwarunkowania transakcji pakietowych w funkcjonujących systemach ładu korporacyjnego

10.2.1. Konflikty agencyjne między akcjonariuszami dominującymi i mniejszościowymi

10.2.2. Obowiązki informacyjne spółek na polskim rynku kapitałowym w zakresie zmian w strukturze akcjonariatu

10.3. Ramy prawne zawierania transakcji pakietowych na GPW

10.4. Charakterystyki liczbowe transakcji blokowych na giełdach papierów wartościowych

10.4.1. Negocjowane transakcje blokowe na amerykańskich giełdach

10.4.2. Transakcje pakietowe na GPW

Rozdział 11. Transakcje blokowe – koncepcje teoretyczne

11.1. Efekt bogactwa akcjonariuszy

11.1.1. Hipoteza restrukturyzacji i poprawy sprawności działania

11.1.2. Hipoteza wywłaszczenia i czerpania korzyści z tytułu kontroli

11.2. Koncepcje motywów monitorowania spółek

11.3. Ograniczanie prywatnych korzyści z tytułu kontroli a charakterystyka spółki

11.4. Zawartość informacyjna transakcji blokowej

11.4.1. Cena rozliczenia transakcji

11.4.2. Sprzedaż i kupno bloku – strona inicjująca transakcję

11.4.3. Wielkość bloku

11.4.4. Strony transakcji

11.5. Inne koncepcje teoretyczne dotyczące transakcji blokowych

Rozdział 12. Przegląd wyników badań empirycznych reakcji akcjonariuszy na transakcje blokowe w spółkach publicznych

12.1. Studium przypadku spółki Sfinks Polska SA

12.2. Reakcja akcjonariuszy na transakcje blokowe na rynkach kapitałowych funkcjonujących w różnych modelach ładu korporacyjnego

12.2.1. Reakcja akcjonariuszy na rynkach funkcjonujących w modelach anglo-amerykańskich

12.2.2. Reakcja akcjonariuszy na rynkach europejskich funkcjonujących w modelach niemieckim, łacińskim oraz nordyckim

12.2.3. Reakcja akcjonariuszy na rynkach funkcjonujących w innych modelach ładu korporacyjnego

12.3. Czynniki kształtujące reakcję akcjonariuszy na transakcje blokowe

12.3.1. Charakterystyka transakcji blokowej

12.3.1.1. Cena rozliczenia transakcji – nabycie i sprzedaż akcji

12.3.1.2. Wielkość bloku

12.3.1.3. Rodzaj inwestora nabywającego pakiet

12.3.2. Konsekwencje transakcji blokowej – przejęcie kontroli

12.3.3. Charakterystyka spółki

12.3.3.1. Wielkość spółki

12.3.3.2. Kondycja finansowa spółki

12.3.3.3. Struktura akcjonariatu

12.3.4. Inne determinanty reakcji akcjonariuszy

12.4. Reakcja akcjonariuszy na transakcje blokowe na polskim rynku kapitałowym

12.5. Czynniki reakcji akcjonariuszy na transakcje blokowe na polskim rynku kapitałowym

12.5.1. Cena rozliczenia transakcji

12.5.2. Konsekwencje transakcji pakietowej – przejęcie kontroli

12.5.3. Strony transakcji

12.5.3.1. Rodzaj inwestora nabywającego pakiet akcji

12.5.3.2. Skarb Państwa jako strona sprzedająca pakiet akcji

12.5.3.3. Charakter transakcji (transgraniczna/krajowa)

12.5.4. Struktura akcjonariatu

12.5.5. Inne czynniki wpływające na reakcję akcjonariuszy

Podsumowanie

Zakończenie

Bibliografia

Spis rysunków, wykresów i tabel

Summary