Tradycje sportów konnych w Polsce do 1939 roku

Rok wydania 2022

Prezentowana monografia jest wynikiem wieloletniego zainteresowania autorki historią sportów konnych w Polsce, od czasów najdawniejszych, kiedy główną formą współzawodnictwa były turnieje rycerskie, poprzez kostiumowe zabawy konne – karuzele i kadryle organizowane w XVIII wieku, działalność tatersali i oddziałów konnych Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” na przełomie XIX i XX wieku, aż po czasy Drugiej Rzeczypospolitej. Okres dwudziestolecia międzywojennego był wyjątkowym w dziejach polskiego jeździectwa, głównie ze względu na szczególne znaczenie broni jezdnych – kawalerii i artylerii konnej w polskich siłach zbrojnych. Sport konny rozwijał się wówczas przede wszystkim w środowisku wojskowym z uwagi na fakt, że obowiązujące w tamtych latach regulaminy oficjalnych międzynarodowych (w tym igrzysk olimpijskich) i krajowych zawodów jeździeckich, dopuszczały do rywalizacji wyłącznie jeźdźców wojskowych. Nie przeszkodziło to jednak w rozwoju sportu konnego także w środowisku cywilnym, zwłaszcza po utworzeniu w 1928 roku Polskiego Związku Jeździeckiego, który otoczył opieką wszelkie odmiany jeździectwa (z wyjątkiem wyścigów konnych) uprawiane zarówno przez jeźdźców wojskowych, jak i cywilnych. Efektem tych działań były znaczące sukcesy polskich jeźdźców na najważniejszych hipodromach Europy i świata, zdobycie czterech medali olimpijskich (2 srebrne i 2 brązowe) oraz kilkudziesięciu nagród w cyklu rywalizacji o Puchar Narodów, organizowanej w różnych miastach Europy (najczęściej w Nicei, Rzymie, Rydze, Tallinnie, Warszawie), a także w Nowym Jorku, w Stanach Zjednoczonych.

W konstrukcji monografii wyróżniono osiem rozdziałów głównych, poprzedzonych wstępem mającym charakter metodologicznego wprowadzenia, uzupełnionych zakończeniem oraz częścią dokumentacyjną. Zastosowano układ pracy mieszany, nadrzędnie problemowy, podrzędnie chronologiczny, który autorka uznała za najbardziej odpowiedni do prawidłowego przedstawienia zagadnienia.

Ze streszczenia

Rozdział 1

Rozwój sportu konnego na ziemiach polskich do 1918 roku

Geneza i rozwój turniejów rycerskich

Jazda konna w szkolnictwie polskim

Powstanie i działalność towarzystw i klubów jeździeckich.

Rozwój konkursów hippicznych na ziemiach polskich pod zaborami

Sport konny w Towarzystwie Gimnastycznym „Sokół”

Losy polskich jeźdźców i hodowli koni w czasie pierwszej wojny światowej

Rozdział 2

Podstawy rozwoju sportu jeździeckiego w Polsce w latach 1918–1939

Powstanie i rozwój wojska polskiego w pierwszych latach niepodległości (do 1921 r.)

Sport jeździecki w polityce Ministerstwa Spraw Wojskowych

Drugiej Rzeczypospolitej

Odbudowa po zniszczeniach wojennych i rozwój polskiej hodowli koni

Kadra trenersko-instruktorska

Baza treningowa i obiekty sportowe

Rozdział 3

Charakterystyka europejskich systemów wyszkolenia jeździeckiego

Dominacja szkoły maneżowej – Wiedeń, Saumur, Hanower

Kształtowanie się szkoły naturalnej – Pinerolo, Tor di Quinto

Powstanie polskiej szkoły jazdy konnej – Grudziądz

Rozdział 4

Rozwój szkolnictwa jeździeckiego w formacjach konnych wojska polskiego Drugiej Rzeczypospolitej

Geneza i działalność Centrum Wyszkolenia Kawalerii w Grudziądzu

Powstanie i rozwój Centrum Wyszkolenia Artylerii w Toruniu

Jazda konna w Korpusie Ochrony Pogranicza

Konna Policja Państwowa

Rozdział 5

Geneza i działalność Polskiego Związku Jeździeckiego

Powstanie Polskiego Związku Jeździeckiego

Działalność programowa Polskiego Związku Jeździeckiego

Polska Odznaka Jeździecka

Rozdział 6. Rozwój konkurencji sportu jeździeckiego

Konkursy ujeżdżenia konia

Konkursy skoków przez przeszkody

Wszechstronny Konkurs Konia Wierzchowego

Gonitwy konne

Rajdy konne

Skjöring i ski-skjöring

Powożenie zaprzęgami

Polo

Rozdział 7

Udział Polaków we współzawodnictwie w sporcie jeździeckim w kraju i na arenie

międzynarodowej

Konne Mistrzostwa Wojska Polskiego – Militari

Jeździeckie Mistrzostwa Polski

Udział i sukcesy polskich oficerów w międzynarodowych zawodach jeździeckich

Osiągnięcia olimpijskie Polaków w sporcie jeździeckim

Rozdział 8

Losy polskich jeźdźców-olimpijczyków i koni sportowych w latach drugiej wojny

światowej i po jej zakończeniu

Zakończenie

Aneks

Bibliografia

Wykaz skrótów

Indeks nazwisk

Spis fotografii, rycin, tabel i załączników

Streszczenie

Summary