Opis

Rok wydania 2022

Prognozy demograficzne dotyczące ludności Polski są bardzo niekorzystne. Niski poziom dzietności przy stosunkowo długim trwaniu życia skutkuje starzeniem się społeczeństwa. Zmniejsza się liczba i odsetek osób w wieku produkcyjnym przy jednoczesnym wzroście liczebności i odsetka populacji emerytów. Dokonujące się przemiany demograficzne wywierają i będą wywierać ogromny wpływ na wszystkie wymiary życia społeczno-gospodarczego.

W warunkach postępującego starzenia się społeczeństwa pojawiają się słuszne obawy co do wydolności funkcjonującego w Polsce systemu emerytalnego. Budzą się też uzasadnione niepokoje o możliwość zachowania adekwatności przyszłych świadczeń emerytalnych.

Negatywne skutki zmian demograficznych można byłoby złagodzić dzięki zwiększeniu aktywności zawodowej kobiet. Obecnie bowiem, mimo rosnącej przewagi edukacyjnej kobiet, ich potencjał intelektualny i zawodowy jest w dużym stopniu marnotrawiony.

Celem zaprezentowanych w monografii badań jest określenie zmian w poziomie wykształcenia i aktywności zawodowej kobiet i mężczyzn w Polsce oraz opisanie w sposób sformalizowany zależności, jakie zachodzą między płcią, poziomem wykształcenia i aktywnością zawodową.

Rozdział 1. Zachodzące zmiany demograficzne i potrzeba łagodzenia ich negatywnych skutków

1.1. Przyczyny ujemnego przyrostu naturalnego

1.2. Migracje zagraniczne ludności na pobyt stały

1.3. Problem pogarszającej się struktury ludności

1.4. Zmiany w liczbie i strukturze ludności Polski według prognozy demograficznej do 2050 roku

1.5. Zachodzące zmiany demograficzne wyzwaniem dla systemu emerytalnego

Podsumowanie rozdziału pierwszego

Rozdział 2. Znaczenie kształcenia dla jednostki, społeczeństwa i gospodarki

2.1. System edukacji w Polsce

2.2. Pozytywny wpływ edukacji na gospodarkę, funkcjonowanie społeczeństwa i życie człowieka

2.3. Istota gospodarki opartej na wiedzy

Podsumowanie rozdziału drugiego

Rozdział 3. Znaczenie aktywności zawodowej dla jednostki, społeczeństwa
i gospodarki

3.1. Dobrodziejstwo pracy

3.2. Definicja aktywnych zawodowo i biernych zawodowo

3.3. Przyczyny bierności zawodowej

Podsumowanie rozdziału trzeciego

Rozdział 4. Zmiany w poziomie wykształcenia kobiet i mężczyzn w Polsce

4.1. Porównanie poziomu wykształcenia mieszkańców Polski w latach 2003–2020

4.2. Zestawienie odsetka osób z wyższym wykształceniem w populacji kobiet

i w populacji mężczyzn

4.3. Zestawienie odsetka osób z wyższym wykształceniem w populacji aktywnych

zawodowo kobiet i w populacji takich mężczyzn

4.4. Zestawienie odsetka osób z wyższym wykształceniem w populacji biernych

zawodowo kobiet i w populacji takich mężczyzn

Podsumowanie rozdziału czwartego

Rozdział 5. Zmiany w poziomie aktywności zawodowej kobiet i mężczyzn w Polsce

5.1. Porównanie poziomu aktywności zawodowej ludności Polski w latach 2003–2020

5.2. Zestawienie odsetka osób aktywnych zawodowo w populacji kobiet i w populacji mężczyzn

5.3. Wielkość luki między poziomem aktywności zawodowej kobiet i mężczyzn w poszczególnych województwach i klasach miejscowości zamieszkania

5.4. Wielkość luki między poziomem aktywności zawodowej kobiet i mężczyzn dla poszczególnych poziomów wykształcenia

5.5. Zestawienie odsetka osób aktywnych zawodowo w populacji kobiet z wyższym wykształceniem i w populacji takich mężczyzn

5.6. Zestawienie odsetka osób aktywnych zawodowo w populacji kobiet bez wyższego wykształcenia i w populacji takich mężczyzn

Podsumowanie rozdziału piątego

Rozdział 6. Zależność między płcią i poziomem wykształcenia

6.1. Zależność między płcią i poziomem wykształcenia w zbiorowości całkowitej

6.2. Zależność między płcią i poziomem wykształcenia w zbiorowości osób aktywnych zawodowo

6.3. Zależność między płcią i poziomem wykształcenia w zbiorowości osób biernych zawodowo

6.4. Aktywność zawodowa a siła związku między płcią i poziomem wykształcenia

Podsumowanie rozdziału szóstego

Rozdział 7. Zależność między płcią i aktywnością zawodową

7.1. Zależność między płcią i aktywnością zawodową w zbiorowości całkowitej

7.2. Zależność między płcią i aktywnością zawodową w zbiorowości osób mających wyższe wykształcenie

7.3. Zależność między płcią i aktywnością zawodową w zbiorowości osób niemających wyższego wykształcenia

7.4. Posiadanie wyższego wykształcenia a siła związku między płcią i aktywnością zawodową

Podsumowanie rozdziału siódmego

Rozdział 8. Zależność między poziomem wykształcenia i aktywnością zawodową

8.1. Zależność między poziomem wykształcenia i aktywnością zawodową w zbiorowości całkowitej

8.2. Zależność między poziomem wykształcenia i aktywnością zawodową w zbiorowości kobiet

8.3. Zależność między poziomem wykształcenia i aktywnością zawodową w zbiorowości mężczyzn

8.4. Płeć a siła związku między poziomem wykształcenia i aktywnością zawodową

Podsumowanie rozdziału ósmego

Rozdział 9. Zebranie otrzymanych wyników i ich interpretacja

9.1. Porównanie siły związku między płcią i poziomem wykształcenia, między płcią i aktywnością zawodową oraz między poziomem wykształcenia i aktywnością zawodową

9.2. Konfirmacja postawionych hipotez i sformułowanie wniosków z przeprowadzonych badań

Podsumowanie rozdziału dziewiątego

Rozdział 10. Bariery kulturowe hamujące wzrost aktywności zawodowej kobiet

10.1. Czas poświęcony na obowiązki domowe i czas przeznaczony na odpoczynek

10.2. Nierówny podział prac w gospodarstwie domowym

10.3. Nierówny podział zadań opiekuńczych

10.4. Podział obowiązków domowych a modele rodziny

Podsumowanie rozdziału dziesiątego

Zakończenie

Załącznik A. Ludność Polski w wieku co najmniej 15 lat i ludność Polski aktywna zawodowo według płci, województw i klas miejscowości zamieszkania – dane kwartalne z 2020 roku

Załącznik B. Ludność Polski w wieku co najmniej 15 lat i ludność Polski aktywna zawodowo według płci i poziomu wykształcenia – dane kwartalne z 2020 roku dotyczące miast i wsi

Załącznik C. Ludność Polski w wieku co najmniej 15 lat i ludność Polski aktywna zawodowo według płci i poziomu wykształcenia – dane roczne z lat 2003–2020

Załącznik D. Wykazanie niesymetryczności statystyki d

Bibliografia

Spis rysunków i tabel

Streszczenie

Summary