Przeszłość, teraźniejszość i przyszłość transportu kolejowego w Polsce. Uwarunkowania prawne i społeczno-gospodarcze

Opis

Niniejsza praca ma na celu przedstawienie zasad funkcjonowania transportu kolejowego w różnych etapach jego rozwoju. Głównym celem jest analiza krajowego prawa kolejowego jako jednego z typów prawa przewozowego. W pracy zostaną wskazane kluczowe zmiany w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe. Z uwagi na komercjalizację, restrukturyzację i prywatyzację PKP warto również zastanowić się nad zasadnością transformacji organizacyjnej, strukturalnej i finansowej przedsiębiorstwa oraz określić, w jaki sposób wpłynęły one na kondycję transportu kolejowego na rynku usług. Temat podjęty w publikacji jest niezwykle aktualny, zważywszy na obecną sytuację kluczowego podmiotu PKP S.A. – PKP CARGO S.A., zajmującego się kolejowymi przewozami towarowymi, wobec którego w 2024 r. wdrożono tzw. postępowanie sanacyjne, i istotny ze względu na międzynarodowe uwarunkowania transportu kolejowego, do których należy zaliczyć m.in. politykę zrównoważonego rozwoju czy cyberbezpieczeństwo.

[…] Niniejsza praca w efekcie powinna pozwolić na zrozumienie zasad i rozwiązań prawnych, jakie obecnie obowiązują w krajowym transporcie kolejowym. Niestety nadal brakuje literatury przedmiotu w zakresie szczegółowej analizy mechanizmów komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji Polskich Kolei Państwowych. Ponadto proces restrukturyzacji nie został jeszcze w pełni zrealizowany. Aby osiągnąć w tym aspekcie sukces, krajowi operatorzy usług kolejowych powinni mi na uwadze to, co przedsiębiorstwo wypracowało przez lata, i korzystać z tej wiedzy podczas planowania nowych inwestycji i realizacji zadań. Być może niniejsza publikacja umożliwi lepsze zrozumienie koncepcji komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji Polskich Kolei Państwowych oraz wyzwań, oczekiwań i problemów z tym związanych. 

                                                                                                                                                                                          Z wprowadzenia

Wprowadzenie

Rozdział I. Powstanie i rozwój kolei na świecie i w Polsce – zagadnienia wybrane
1. Początki transportu kolejowego w epoce starożytności
2. Czasy nowożytne i pierwsze nowoczesne rozwiązania w transporcie kolejowym – przegląd problematyki
3. Historia kolei na ziemiach polskich

Rozdział II. Prawo przewozowe
1. Infrastruktura techniczna w transporcie kolejowym
2. Realizacja zadań z zakresu zarządzania infrastrukturą kolejową przez państwo, inne podmioty publiczne i prywatne
3. Rola administracji publicznej w ramach transportu kolejowego
4. Prawne formy działania i organy właściwe do rozstrzygania spraw z zakresu kolejnictwa

Rozdział III. Monopol Polskich Kolei Państwowych na usługi przewozowe do 1988 roku
1. Pojęcie monopolu
2. Prawo kolejowe w ramach monopolu
3. Rys historyczny wydarzeń w przedsiębiorstwie kolejowym w latach 1918–1988
3.1. Ogólna charakterystyka przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe
3.2. Struktura organizacyjna przedsiębiorstwa kolejowego w okresie Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej do 1988 roku

Rozdział IV. Wpływ prywatyzacji zadań publicznych na restrukturyzację Polskich Kolei Państwowych
1. Wyjaśnienie pojęcia prywatyzacji zadań publicznych
2. Restrukturyzacja przedsiębiorstwa PKP. Akty prawne regulujące problem restrukturyzacji PKP
3. Polityka transportowa Polski w związku z przepisami unijnymi: biała księga Unii Europejskiej i koncepcja zrównoważonego rozwoju oraz wzmocnienie cyberbezpieczeństwa transportu kolejowego

Rozdział V. Prywatyzacja, komercjalizacja i restrukturyzacja grupy Polskich Kolei Państwowych.
O spółkach PKP i aktualnej sytuacji w PKP CARGO. S.A
1. Ramy ogólne podziału Polskich Kolei Państwowych
2. Najważniejsze jednostki powstałe w wyniku zmian w przedsiębiorstwie państwowym Polskie Koleje Państwowe
2.1. Zarządca infrastruktury kolejowej – PKP Polskie Linie Kolejowe S.A
2.2. Kolejowe przewozy pasażerskie – POLREGIO S.A. i PKP Intercity S.A
2.3. Kazus PKP CARGO S.A. – pioniera kolejowych przewozów towarowych w Europie

Zakończenie 

Literatura
Streszczenie
Summary