Meandry polskiej pedagogiki i pedagoga w przestrzeni wyzwań zmiany społecznej. Z okazji Jubileuszu 40-lecia Uniwersytetu Szczecińskiego

Opis

Zmiany społeczne związane z rozwojem de­mokracji i wciąż postępującej decentraliza­cji w zakresie zarządzania i funkcjonowania różnych instytucji państwowych przyniosły ludziom nadzieje na lepsze, bardziej satysfak­cjonujące życie, a nawet utwierdziły w przeko­naniu, że „niemożliwe” staje się „możliwe”, jeśli tylko potencjał tkwiący w każdym człowieku, a szerzej rzecz ujmując – potencjał grup czy całego społeczeństwa – zostanie uruchomio­ny i prawidłowo spożytkowany. Wprawdzie podejście takie szczególnie bliskie jest pedago­gom społecznym, którzy dostrzegają potencjał sił społecznych do przeobrażania środowisk życia ludzi, to jednak dostrzeganie znaczenia towarzyszenia człowiekowi w jego rozwoju (procesie wzrostu i wzrastania) oraz działanie w kierunku osiągnięcia pożądanych wycho­wawczych zmian w jego zachowaniu jest i po­winno być cechą wszystkich zaangażowanych w te procesy pedagogów. (…)

Pedagogika jako nauka teoretyczno-praktycz­na ma największe możliwości poszukiwania antidotum na ten stan rzeczy dzięki podej­mowaniu koniecznych działań edukacyjnych, a także wskazywaniu środków zaradczych w polu zróżnicowanej praktyki wychowaw­czej, opiekuńczej czy resocjalizacyjnej. Co więcej, to na kierunku pedagogika kształcone są kolejne kadry profesjonalistów – służb spo­łecznych, których zadaniem jest wychowaw­cza praca w środowisku życia człowieka.

Konferencja naukowa wpisywała się w otwar­cie jubileuszowych obchodów 40-lecia Uni­wersytetu Szczecińskiego. Wydanie monogra­fii naukowej jest trwałym wkładem Instytutu Pedagogiki w ten jubileusz, dokumentującym jednocześnie znaczenie badań naukowych pe­dagogów i ich udział w budowanie odpowie­dzialnego społeczeństwa.

Monografia jest pokłosiem konferencji na­ukowej Meandry pedagogiki i pedagoga. Nowe perspektywy, w której autorzy publikowanych artykułów w większości uczestniczyli.

Przedmowa JM Rektora

Przedmowa Dyrektor Instytutu Pedagogiki

Radosław Gaziński
Krótka historia powstania Uniwersytetu Szczecińskiego

Wstęp

Część I
Refleksje nad dyscypliną i statusem pedagogiki w naukach społecznych

Zbyszko Melosik
Tożsamość i status pedagogiki jako dyscypliny naukowej

Magdalena Piorunek
O idei interdyscyplinarności w nauce uwag kilka

Alina Wrobel
Relacja teoria–praktyka pedagogiczna i jej znaczenie dla rekonstruowania myślenia o tożsamości współczesnej pedagogiki

Marian Nowak
Norma personalistyczna i miłość społeczna jako kryteria niesienia pomocy człowiekowi w potrzebie

Katarzyna Olbrycht
Co znaczy wspierać rozwój człowieka? – pytaniem dla współczesnej pedagogiki

Cichosz Mariusz
Pedagogika społeczna dawniej i dziś – metodologiczno-teoretyczne rodowody i współczesne przemiany

Część II
W przestrzeniach edukacji i wychowania

Bogusław Śliwerski
Przestrzenne rewolucje szkolne

Zbigniew Babicki
Edukacja globalna i wolontariat przejawem humanizmu

Katarzyna Segiet
Refleksja o wychowaniu w ujęciu pedagogiki społecznej. Perspektywa zmiany i społecznych wyzwań

Mirosław Kowalski
Meandry sztucznej inteligencji – odpowiedzialność, edukacja, aksjologia. Refleksje społeczno-humanistyczne

Ewa Nowicka
Dobre praktyki edukacji medialnej

Wioletta Kwiatkowska, Małgorzata Skibińska, Lidia Wiśniewska-Nogaj
Przeciążenie informacyjne jako wyzwanie edukacyjne w pracy ze studentami. Implikacje praktyczne

Teresa Wilk
Sztuka teatralna w budowaniu przestrzeni dialogu społecznego w sytuacji wielorakich kryzysów, czyli o tym, jak przesłania orędzi na Międzynarodowy Dzień Teatru ujawniają społeczne funkcje teatru

Agnieszka Pawłowska
Mistrz i uczeń – relacja wzajemna i jej znaczenie w kontekście sztuki na przykładzie Rembrandta van Rijna i Edgara Degasa

Anna Murawska, Justyna Nowotniak, Barbara Żakowska, Anna Linka, Rafał Iwański, Aleksandra Sander, Anita Karyń
Edukacja na pograniczu – koncepcja Transgranicznego Laboratorium Dialogu Edukacyjnego

Część III
Pedagog zanurzony w środowisku życia i działania człowieka 

Bożena Matyjas
Znaczenie środowiska w życiu człowieka w świetle analiz i badań pedagogiki społecznej 

Waldemar Segiet
Pedagog wobec problemów opiekuńczo-wychowawczych. Zarys społecznych trosk

Sabina Surma
Problem zaniedbywania dzieci i młodzieży w polskich badaniach

Paulina Forma
Interdyscyplinarne działania pomocowe wobec dziecka i rodziny. Implikacje badawcze

Maciej Bernasiewicz, Monika Noszczyk-Bernasiewicz
Izolacja zakładowa – wróg czy sprzymierzeniec w procesie resocjalizacji?

Ernest Magda
Dzielnicowy – streetworker w mundurze