Teoria dyferencjalizmu. Konceptualne podstawy zróżnicowanej integracji w Unii Europejskiej

Opis

Teoria zróżnicowanej integracji, czyli dyferencjalizm, w punkcie incepcyjnym uznaje wystąpienie sytuacji, w której nie wszyscy członkowie UE chcą lub są w stanie poczynić postępy w tym samym tempie, sposobie implementacji wymogów lub w tych samych obszarach polityki. Zróżnicowana integracja pozwala na elastyczność procesu integracji, uwzględniając różnorodne potrzeby i preferencje państw członkowskich. DI asymetrycznie nakłada się (asymmetrical overlapping) na integrację jednolitą, gdyż państwa członkowskie uczestniczą w inicjatywach integracyjnych w różnym stopniu i w różnych obszarach polityki, co prowadzi do złożonego i asymetrycznego wzorca integracji. Asymetryczne nakładanie się oznacza, że nie wszystkie państwa członkowskie UE uczestniczą (dobrowolnie lub przymusowo) w sposób jednolity lub równy we wszystkich obszarach polityki. Dlatego też pojawiają się nakładające się inicjatywy (overlapping initiatives), które występują, gdy różne grupy państw członkowskich angażują się w inicjatywy integracyjne, które mogą nie obejmować całej Unii. Prowadzi to do sytuacji, w której jednocześnie istnieje wiele projektów integracyjnych, tworząc złożoną sieć współpracy, które mogą nakładać się (np. terytorialnie) na siebie przez fakt, że niektóre z państw będą należeć do kilku takich inicjatyw (assymetrical participation), ale do innych nie przystępują. Występowanie zróżnicowanej integracji w postaci asymetrycznego nakładania tworzy złożoną strukturę zarządzania w UE. Podejmowanie decyzji obejmuje koordynację między uczestniczącymi państwami, co może prowadzić do różnych zestawów zasad i obowiązków dla różnych grup państw. Chociaż zróżnicowana integracja zapewnia elastyczność, stwarza również wyzwania związane ze spójnością w UE. Asymetryczne wzorce partycypacji mogą rodzić pytania o długoterminową jedność i efektywność projektu integracyjnego. 

                                                                                                                                                                                                    Ze wstępu

Wstęp
Przyjęta perspektywa teoretyczna i metodologiczna
Etapy badań w studiach nad zróżnicowaną integracją

Rozdział 1
Konceptualizacja kategorii „zróżnicowana integracja”
1. Integracja jednolita (uniform integration)
2. Zawartość terminologiczna zróżnicowanej integracji (differentiated integration)
3. Typologia zróżnicowanej integracji
4. Zróżnicowana integracja a dyferencjalizm
5. Zróżnicowana integracja w odmianach dyferencjalizmu

Rozdział 2
Teorie europeistyczne w badaniach zróżnicowanej integracji
1. Zróżnicowana integracja w teorii międzyrządowości
2. Wyjaśnianie zróżnicowanej integracji według paradygmatu neofunkcjonalnego
3. Zróżnicowanie integracji w perspektywie postfunkcjonalnej
4. Konstruktywistyczna zróżnicowana integracja
5. Zróżnicowana integracja jako transakcja
6. Propozycje instytucjonalizmu historycznego dla wyjaśniania zróżnicowanej integracji
7. Poststrukturalne wyjaśnianie zróżnicowanej integracji
8. Reflektywizm a zróżnicowanie
9. Zróżnicowana integracja w teorii przerywanej równowagi
10. Ekscepcjonalizm a zróżnicowanie
11. Zróżnicowanie integracji w teorii holonów
12. Zróżnicowana integracja w teorii zmiany
13. Próba wyjaśnienia zróżnicowanej integracji w teorii wielopoziomowego zarządzania
14. Zróżnicowana integracja w systemie wyjaśniania teorii ponadnarodowości

Rozdział 3
Źródła zróżnicowanej integracji w Unii Europejskiej
1. Pierwotne źródła zróżnicowanej integracji
2. Wtórne źródła zróżnicowanej integracji

Rozdział 4
Koncepcje i mechanizmy zróżnicowanej integracji
1. Koncepcje zróżnicowanej integracji
2. Zinstytucjonalizowane mechanizmy zróżnicowanej integracji
3. Grupy koncepcji i mechanizmów zróżnicowanej integracji

Rozdział 5
Dynamika zróżnicowanej integracji
1. Fazy dynamiki zróżnicowanej integracji wewnątrz Unii Europejskiej
2 Semantyczne modele partycypacji (Semantic Participation Models) w DI
3. Zarządzanie zróżnicowaną integracją

Rozdział 6
Konsekwencje zróżnicowanej integracji dla Unii Europejskiej
1. Zróżnicowany wpływ
2. Rozpiętość skutków zróżnicowanej integracji
3. Zróżnicowana integracja a finalité politique

Zakończenie 

Bibliografia
Wykaz skrótów
Wykaz tabel i schematów
Streszczenie
Summary