Z dala od egocentrycznej metropolii. Obraz prowincji w filmie

Opis

Rok wydania 2023

W piątej już edycji projektu pod wspólnym tytułem Film. Historia i konteksty, chcielibyśmy się pochylić nad problematyką regionu – prowincji (np. miast, miasteczek, wsi), widzianą przez pryzmat sztuki filmowej.

Prowincja była jednym z głównych motywów omawianych w antropologii kulturowej (społecznej) i krytyce kultury od momentu formowania się społeczeństw. Wyrażało się to, choćby w micie o Saturnie, egzemplifikacji złotego wieku, idyllicznego momentu dziejowego, przed strąceniem w prze[1]paść, a więc wynalezieniem ognia przez Prometeusza. Jeden z efektów tych wyobrażeń często pojawia się jako wątek badań poświęconych literaturze pięknej, a więc opozycja miasto – wieś (metropolia – prowincja). Antyteza ta miała swoje korzenie już w starożytności, jednak rozwinęła się dopiero w średniowieczu i wczesnej nowożytności. Szczególnie w dobie romantyzmu i sentymentów romantycznych na przełomie XIX i XX wieku widziano w mieście symbol atomizacji, postępu technologicznego, zepsucia oraz rozmywania się więzi międzyludzkich. Z  kolei prowincji przypisywano zupełnie inne wartości. Wieś postrzegano jako uosobienie czystości, życia zgodnego z  naturą, silnych relacji międzyludzkich. Dostrzegali to także przedstawiciele nurtów twórczych – egzystencjaliści czy parnasiści.

Ze wstępu

Tomasz Kłys

Wieśniak i Kobieta z miasta: opozycja prowincja – metropolia w amerykańskich filmach Friedricha Wilhelma Murnaua

Aleksandra Krajewska

Pośród masywów górskich, lasów i prerii. Filmowy krajobraz Wyoming

Anna Śliwińska

„Nie było (…) żadnego podziału na normalne i nienormalne”, czyli czego doświadczyli bohaterowie brytyjskiej Nowej Fali oraz ich literaccy poprzednicy, gdy postanowili wyjechać z miasta

Maciej Kowalski

„Jak daleko stąd, jak blisko”, czyli szczeciński epizod Juliana Dziedziny

Tomasz Sikorski

Ostrowska „republika nadziei”. Nietypowa opowieść o peryferii roku 1918

Natasza Korczarowska

Stan zapaści. Prowincja w polskich filmach fabularnych zrealizowanych po 1989 roku

Jamie Zelechowski

Recent Silesian Crime Dramas: Another Look at the “Reclaimed Territories” and Magical Realism in Polish Cinema and Television

Noty biograficzne